Materi Dongeng Bahasa Sunda - Ngaguar Perkara Dongeng

Materi Dongeng Bahasa Sunda - Ngaguar Perkara Dongeng
Materi Dongeng Bahasa Sunda - Ngaguar Perkara Dongeng

Materi Dongeng Bahasa Sunda - Ngaguar Perkara Dongeng. Pada materi di bawah ini, saya akan menjelaskan mengenai materi dongeng dari pengertian dongeng, unsur-unsur dongeng dan bagian-bagian dari dongeng dengan bahasa sunda.

Ngaguar Perkara Dongeng

Dongeng nyaéta carita rékaan anu dikarang dina wangun basa lancaran kalawan sumebarna sacara lisan, nyaéta tatalèpa ti hiji jalma ka jalma sejenna. Ku kituna. pangarangna tara ieuh kanyahoan, malah ti iraha mimiti sumebarna age tara kapaluruh hese ditéangan laratanana, alatan ukur dicaritakeun ti hiji rungan ka riungan séjénna. Ukuran carita dongéng ilaharna parondok meh sarua jeung carpon.

Ku kituna bisa disebutkeun yén ciri-ciri dongeng téh di antarana: sumebarna sacara lisan, teu kanyahoan saha nu ngarangna (anonimi, ngagunakeun basa lancaran, eusi caritana mangrupa rekaan malah réa anu pamohalan jeung ukuranana ilahama pondok.

Lian ti éta aya deui ciri dongéng anu séjénna nyaéta dongéng mah sok ngandung ajen atikan, pangpangna anu patali jeung akal budi. Nu deleka jeung culika, bisana sok cilaka Ari nu sabar jeung tawekal, tinangtu pinanggih bagja

Di luhur disebutkeun yén dongéng téh direka dina basa lancaran. Ku kituna, unsur pangrojongna ogé tangtu meh sarua jeung unsur séjénna anu direka dina basa lancaran, upamana baé jeung carpon atawa novel Unsur carita nu ngadeudeul dongeng nyaéta :
  1. Jejer (tema)
  2. Téma nyaéta idé, gagasan, atanapi pokok pikiran anu ngajiwaan carita Upamana dongeng "Sasaskala Tangkuban Parahu témana téh perkara tetekon hirup atawa moral
  3. Latar (setting)
  4. Latar atawa setting nyaeta patempatan, waktu/mangsa, atawa suasana lumangsungna carita Dina dongéng "Sasakala Tangkuban Parahu" nu jadi latar tempat nyaéta aya di leuweung, karaton, jeung ranggon, Latar waktu nyaeta jaman baheula, beurang, peuting, jeung janari. Ari suasanana aya nu geunuman aya nu pikasediheun.
  5. Palaku (tokoh)
  6. Palaku atawa takinh nyaéta naon-naon (bisa jalma sasatoan, tutuwulian atawa bangsa jn jeung siluman) anu ngalalakon tur dilalakonkeun dina carita Sahan palaku boga pasipatan atawa watek séwang-sewangan, naha sabar, gede ambek bageur, atawa angkara murka Palaku dina dongang "Sasakola Tanghuben Parahu di luhur nyaéta raja, Wayungyang, Dayang Sumbi, Si Tumang, jeung Sangkuriang.
  7. Galur (alur)
  8. Galur atawa alur nyaéta runtuyan kajadian dina carita anu ngawangun hiji lalakon nepi ka ngaleunjeur, Galur dina dongéng"Sasakala Tangkuban Parahu" di antarana kasang tukang pangaresep raja Karajaan Priangan anu resep moro, ditema ku lahirna Dayang Sumbi, tuluy lahima Sangkuriang, ditéma deul ku pundungna Sangkuriang alatan ditakol ku sinduk ku Dayang Sumbi, Sangkuriang tepung deul jeung Dayang Sumbi tuluy ngajak kawin, niat Sangkuriang bolay, tug kajadian nalapung parahu nepi ka nangkub.
  9. Amanat (pesan)
  10. Amanat atawa pesan nyaéta rupaning hal atawa perkara nu rék ditepikeun ku pangarang dina karyana. Amanat biasana raket patalina jeung téma. Amanat dina dongéng "Sasakala Tangkuban Parahu" di antara hirup téh kudu asak sasar jeung asak jeujeuhan, kudu panjang pikiran jeung ulah ukur tumamprak kana kaayaa tapi kudu dibarung ku du'a jeung usaha (ihtiar).
Tina sajumlahing dongéng anu sumebar di masarakat, bisa dipasing-pasing jadi sawatara bagian, nyaéta:
  1. Fabél atawa dongéng sasatoan, nyaéta dongéng anu eusina nyaritakeun sasatoan kalawan paripolahna saperti manusa. Upamana waé bisa nyarita jeung bisa mikir. Contona: dongeng "Gajah jeung Sireum", dongéng "Gagak Hayang Jadi Merak"
  2. Farabél atawa dongéng jalma biasa, nyaéta dongéng anu eusina nyaritakeun paripolah jalma biasa, anu sakapeung mah sok mahiwal, pikaseurieun, tapi lenyepanen. Contona: dongéng "Si Kabayan Ngadeupaan Lincar", dongéng "Si Kabayan Ngala Nangka
  3. Legenda atawa dongéng sasakala, nyaéta dongéng nu eusina nyaritakeun kajadian atawa asal-muasal hiji hal, tempat, barang, sasatoan, atawa tutuwuhan.
  4. Contona: dongéng "Sangkuriang": dongéng "Sasakala Uncal Tandukan"
  5. Sage atawa dongeng babad, nyaeta dongéng anu eusina nyaritakeun hiji kajadian atawa hiji jalma, anu aya patalina jeung sajarah. Contona: dongéng "Sangiang Borosngora, dongéng "Sunan Permana di Puntang"
  6. Mite atawa dongéng kapercayaan, nyaéta dongéng anu raket patalina jeung kapercayaan masarakat kana bangsa lelembut atawa perkara-perkara anu goib.
  7. Contona: dongéng "Nyi Roro Kidul, dongéng "Ngipri ka Siluman Oray"
Dongéng téh asalna sumebar sacara lisan, ngan ayeuna geus aya sawatara dongeng anu geus dibukukeun, upamana waé Dongéng-Dongéng Sasakala (Ki Umbara), Aker Dangsé (Wahyu Wibisana), Jurig Kabayan (Tini Kartini), Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyét (Ami Raksanagara), jeung Salawé Dongéng-Dongéng Sunda (C.M. Playte).

Tina sajumlahing dongéng anu aya di Tatar Sunda, aya sawatara dongéng anu geus dipagelarkeun dina wangun drama atawa téater, malah aya anu geus dijieun filmna, contona dongéng "Sangkuriang" jeung "Si Kabayan".

Itulah materi mengenai dongeng dalam pelajaran bahasa sunda. Biasanya dipelajari pada sekolah menengah pertama kelas 7  di daerah Jawa Barat. Semoga bisa bermanfaat bagi kalian dan menambah wawasan kalian semua. Terimakasih, selamat belajar!